Steeds meer zoekopdrachten eindigen niet meer op een website, maar in een AI-antwoord. Google toont AI Overviews, ChatGPT beantwoordt vragen zonder zoekresultatenpagina en tools zoals Perplexity en Gemini verwijzen direct naar bronnen.
Waar SEO (zoekmachine marketing) jarenlang draaide om rankings op specifieke zoektermen, website-klikken en om organisch verkeer, verschuift de focus steeds meer naar zichtbaarheid binnen AI-antwoorden. Voor marketeers en ondernemers roept dat een belangrijke vraag op: hoe meet je zichtbaarheid in AI?
In dit artikel leggen we uit welke AI-resultaten je vandaag al kunt meten, welke tools wij zelf gebruiken en welke KPI's in het AI-tijdperk steeds belangrijker worden.
Het zoekgedrag van gebruikers verandert snel. Waar iemand vroeger een specifieke zoekopdracht invoerde en vervolgens meerdere websites bezocht, stellen gebruikers nu steeds vaker uitgebreide vragen, ook wel prompts genoemd, en krijgen direct een antwoord van een AI-systeem.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Google AI Overviews & Google AI Mode
- ChatGPT
- Perplexity
- Gemini
- Microsoft Copilot
- Claude (Anthropic)
- Apple Intelligence
Voor bedrijven betekent dit dus dat je de kans wilt vergroten dat jouw merk of organisatie genoemd wordt in de AI-antwoorden of bronvermeldingen. Er zijn concrete stappen die je hiervoor kunt zetten, zoals we eerder beschreven in ons artikel over AI-vindbaarheid en GEO-optimalisatie.
Als bedrijf wil je natuurlijk graag weten hoe je ‘scoort’ in de verschillende AI-applicaties. Het eerlijke verhaal is dat dit aspect nog in de kinderschoenen staat en de strategieën en nieuwe tools worden momenteel volop ontwikkeld en doorgevoerd.
De uitdaging zit in de diversiteit aan applicaties en vooral het feit dat bezoekers niet altijd doorklikken naar jouw website. Waar dit bij traditionele SEO juist het hoofddoel was (en goed te meten viel), krijgt de gebruiker nu vaak al direct antwoord binnen de AI-applicatie.
Hoe weet je dan of jouw merk zichtbaar is binnen AI-antwoorden? Gelukkig zijn er inmiddels verschillende manieren om dit inzichtelijk te maken.
1. Google Search Console
Voor wie het niet kent: Google Search Console is een gratis tool van Google waarmee website-eigenaren inzicht krijgen in hoe hun website presteert in de zoekresultaten van Google.
Hier vind je onder meer informatie over:
- Organische zichtbaarheid in Google.nl
- Zoekopdrachten die jouw bezoekers gebruiken
- Aantal impressies in de resultaten
- Klikken naar jouw website
- Eventuele fouten of verbeterpunten voor jouw website
Google heeft onlangs aangekondigd dat prestaties binnen AI-functionaliteiten steeds beter inzichtelijk worden. Daarmee krijg je meer direct inzicht op hoe content presteert binnen AI Overviews en andere AI-gestuurde zoekervaringen.
Dat is een belangrijke ontwikkeling. Lange tijd was AI-verkeer namelijk lastig te onderscheiden van normaal (organisch) verkeer uit Google. Nu ontstaat dus langzaam meer inzicht in impressies binnen AI-resultaten en websitebezoekers vanuit AI-functionaliteiten.
Echter: Google is op het gebied van traditionele SEO-marketing eigenlijk de enige partij om rekening mee te houden in Nederland, met een marktaandeel van zo’n 90% (Bing volgt met slechts +-5%). Dat is met de opkomst van AI-tools natuurlijk compleet veranderd (waarschijnlijk tot groot verdriet van Google zelf). In de markt van AI-applicaties is ChatGPT momenteel veruit de meest gebruikte AI-tool, gevolgd door onder meer Gemini, Copilot, Claude en Perplexity. We moeten dus breder kijken dan Google Search Console.
2. Google Analytics 4
Genoemd worden in het antwoord van een AI-applicatie is mooi. Nog beter is het natuurlijk wanneer een bezoeker daadwerkelijk doorgestuurd wordt naar jouw website. Google Analytics wordt door vrijwel iedere websitebeheerder gebruikt om het verkeer en bezoekersgedrag op de website te monitoren. Hier kunnen we dus ook terugvinden hoeveel bezoekers er vanuit AI-tools zijn doorgestuurd in een bepaalde periode en vanuit welke tools specifiek.
Hiermee krijg je inzicht in:
- Het aantal bezoekers vanuit AI-platformen
- Welke AI-tools specifiek verkeer opleveren (zoals ChatGPT, Perplexity, Gemini of Copilot)
- Betrokkenheid van deze bezoekers
- Conversies (leads, verkoop) vanuit AI-verkeer
- Verschillen tussen AI-verkeer en traditioneel organisch verkeer
Voor veel websites is dit momenteel de meest concrete manier om de impact van AI-platformen zichtbaar te maken. Houd er wel rekening mee dat Google Analytics afhankelijk is van cookie-instellingen. Bezoekers die geen analytische cookies accepteren, worden mogelijk niet volledig meegenomen in de rapportages.
Daarnaast sturen veel AI-applicaties (met name de mobiele apps van ChatGPT, Claude of Microsoft Copilot), geen zogeheten referrer data mee wanneer een gebruiker op een link klikt. Hierdoor herkent GA4 de herkomst niet en landt deze bezoeker op de grote hoop van het 'Direct' verkeer (direct / none), in plaats van als 'Referral' (verwijzingsverkeer). Het accuraat filteren en categoriseren van dit verborgen AI-verkeer (bijvoorbeeld met geavanceerde regex-filters en aangepaste kanaalgroepen) is daarbij dus belangrijk.
3. Semrush AI Toolkit
Semrush is al jaren één van de grootste tools op het gebied van zoekmachinemarketing. Momenteel investeert ze stevig in AI-monitoring en is er de mogelijkheid om zichtbaarheid binnen AI-tools te analyseren.
Met de AI Toolkit kun je onder andere inzicht krijgen in:
- Hoe vaak jouw merk wordt genoemd
- Welke concurrenten zichtbaar zijn
- Welke onderwerpen AI-systemen aan jouw merk koppelen
- Veranderingen in zichtbaarheid over tijd
Hoewel de mogelijkheden nog volop in ontwikkeling zijn en de tarieven vrij stevig, geeft dit waardevolle inzichten die traditionele SEO-tools niet bieden. Bij Tree Online gebruiken we Semrush. Er zijn natuurlijk een hoop alternatieven die soortgelijke opties bieden, zoals Moz en Ahrefs.
4. Rankshift
Een leuke, relatief nieuwe tool die we bij Tree Online veel gebruiken voor GEO (Generative Engine Optimization), is Rankshift.
Met Rankshift kun je onder meer monitoren:
- Of jouw merk wordt genoemd in AI-antwoorden
- Welke concurrenten zichtbaar zijn
- Voor welke vragen (prompts) jouw merk of website naar voren komt
- Hoe jouw zichtbaarheid zich ontwikkelt in de tijd
Met tools als Rankshift verschuift de focus van traditionele rankings op zoekwoorden naar zichtbaarheid binnen AI-antwoorden. Dat sluit beter aan op hoe mensen tegenwoordig zoeken: steeds vaker stellen zij complete vragen aan AI-tools zoals ChatGPT, Gemini en Perplexity in plaats van losse zoektermen in Google.
Veel bedrijven sturen nog sterk op zoekwoordposities. Hoewel deze rankings belangrijk blijven, vertellen ze steeds minder het volledige verhaal. Nieuwe KPI's die steeds belangrijker worden, zijn:
Merkvermeldingen in AI-antwoorden
Hoe vaak wordt jouw merk genoemd wanneer gebruikers vragen stellen binnen AI-tools?
Share of Voice
Welk aandeel van de AI-antwoorden bevat jouw merk ten opzichte van concurrenten?
AI-citaties
Hoe vaak gebruikt een AI-platform jouw website als bron?
Topical Authority
Wordt jouw organisatie door AI-systemen gezien als autoriteit binnen een bepaald onderwerp?
AI-verkeer
Hoeveel bezoekers komen daadwerkelijk vanuit AI-platformen naar jouw website? Welke AI-tools zorgen voor de meeste bezoekers en conversies?
Deze KPI's geven vaak een beter beeld van je online zichtbaarheid dan alleen traditionele rankings.
SEO verdwijnt niet. Integendeel. Sterke SEO vormt juist de basis voor zichtbaarheid binnen AI-systemen. Wanneer jij een goede basis hebt gelegd op het gebied van SEO, is de kans groot dat AI-tools jouw website ook goed zullen indexeren en waarderen.
Net als bij traditionele SEO, vertrouwen AI-modellen op bronnen die:
- Betrouwbaar en relevant zijn
- Actueel zijn
- Diepgaande, aantrekkelijke content bevatten
- Autoriteit hebben binnen hun vakgebied
- Een goede gebruikerservaring bieden (snel, schaalbaar etc.)
Google Search Console en Google Analytics blijven belangrijke fundamenten en geven al waardevolle inzichten in de impact van AI op je websiteverkeer. Wil je echter echt begrijpen hoe zichtbaar jouw merk is binnen AI-tools zoals ChatGPT, Gemini en Perplexity, dan zijn aanvullende tools zoals Semrush AI Toolkit, Rankshift of vergelijkbare oplossingen een logische volgende stap.
De vraag is niet langer alleen:
"Op welke positie staan we in Google?"
De belangrijkere vraag wordt steeds vaker:
"Worden we genoemd wanneer AI-systemen antwoorden geven?"
Voor veel organisaties is het bovendien interessant om deze data samen te brengen in één overzichtelijk dashboard. Zo ontstaat niet alleen inzicht in rankings en verkeer, maar ook in AI-vermeldingen, merkzichtbaarheid en de ontwikkeling van je online autoriteit.
Bij Tree Online helpen we bedrijven regelmatig met het opzetten van dergelijke rapportages. Mocht je het interessant vinden, neem gerust contact op. We laten je zien hoe zichtbaar jouw website is in dit nieuwe AI-tijdperk.
